1. Dịch âm đạo bình thường là gì?

Dịch âm đạo là hiện tượng sinh lý bình thường ở phụ nữ, đóng vai trò giữ ẩm, làm sạch và bảo vệ môi trường âm đạo khỏi sự tấn công của vi khuẩn có hại. Dịch tiết âm đạo thường xuất hiện từ tuổi dậy thì và thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt, nội tiết tố cũng như hoạt động tình dục.

Dịch âm đạo bình thường thường có các đặc điểm:

• Màu trắng trong hoặc trắng sữa
• Dai nhẹ như lòng trắng trứng
• Không có mùi hoặc chỉ hơi tanh nhẹ
• Không gây ngứa hay đau rát

Lượng dịch tiết âm đạo có thể thay đổi theo từng thời điểm như:

• Giai đoạn rụng trứng
• Trước kỳ kinh nguyệt
• Khi mang thai
• Trong lúc hưng phấn tình dục

Dịch âm đạo giúp duy trì độ pH sinh lý, hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn có hại. Tuy nhiên, khi dịch âm đạo bất thường về màu sắc, mùi hoặc tính chất, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo viêm nhiễm phụ khoa hoặc các bệnh lý cần được thăm khám sớm.

2.Các dấu hiệu dịch âm đạo bất thường cần lưu ý

2.1. Dịch âm đạo màu trắng đục, vón cục

Nếu khí hư màu trắng đục kèm theo ngứa vùng kín, đau rát khi quan hệ, khí hư vón cục như bã đậu hoặc váng sữa thì đây có thể là dấu hiệu của viêm âm đạo do nấm Candida.

Candida là loại nấm thường tồn tại tự nhiên trong âm đạo nhưng có thể phát triển quá mức khi môi trường âm đạo mất cân bằng.

2.2. Dịch âm đạo trong, dai và ra nhiều

Dịch âm đạo trong, dai như lòng trắng trứng thường là biểu hiện sinh lý bình thường, đặc biệt trong thời điểm rụng trứng.

Tình trạng này cũng có thể xuất hiện nhiều hơn sau khi vận động hoặc khi có hưng phấn tình dục.

Nếu không kèm mùi hôi, ngứa hoặc đau rát thì thường không đáng lo ngại.

2.3. Dịch âm đạo màu nâu hoặc có lẫn máu

Dịch âm đạo màu nâu hoặc lẫn máu có thể xuất hiện:

• Cuối kỳ kinh nguyệt
• Trong giai đoạn rụng trứng
• Giai đoạn đầu thai kỳ

Tuy nhiên, nếu tình trạng ra máu bất thường kéo dài hoặc xuất hiện sau quan hệ tình dục, phụ nữ cần đặc biệt lưu ý vì đây có thể liên quan đến:

• Polyp cổ tử cung
• Viêm cổ tử cung
• Rối loạn nội tiết
• Tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư cổ tử cung

Lưu ý: Không phải mọi trường hợp dịch âm đạo màu nâu đều là ung thư. Việc chẩn đoán cần dựa vào thăm khám và xét nghiệm chuyên khoa.

2.4. Dịch âm đạo màu vàng hoặc xanh

Khí hư màu vàng, xanh hoặc vàng xanh kèm:

• Mùi hôi khó chịu
• Sủi bọt
• Ngứa rát vùng kín
• Đau khi quan hệ

có thể là dấu hiệu của viêm âm đạo do Trichomonas hoặc các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Nếu không điều trị sớm, tình trạng viêm nhiễm kéo dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.

3. Những nguyên nhân thường gặp gây dịch âm đạo bất thường

3.1. Viêm âm đạo do vi khuẩn (Bacterial Vaginosis)

Đây là tình trạng mất cân bằng hệ vi khuẩn tự nhiên trong âm đạo.

Triệu chứng thường gặp gồm:

• Khí hư màu trắng xám
• Mùi tanh rõ hơn sau quan hệ
• Ra nhiều khí hư

Một số trường hợp có thể không có triệu chứng rõ ràng.

3.2. Nhiễm Trichomonas

Trichomonas là ký sinh trùng lây truyền chủ yếu qua đường tình dục.

Người bệnh có thể gặp:

• Khí hư vàng xanh
• Mùi hôi
• Ngứa âm đạo
• Đau khi quan hệ hoặc tiểu buốt

3.3. Nhiễm nấm Candida

Nấm Candida phát triển quá mức khi môi trường âm đạo mất cân bằng.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm nấm gồm:

• Đái tháo đường
• Dùng kháng sinh kéo dài
• Mang thai
• Suy giảm miễn dịch

3.4. Các bệnh lây truyền qua đường tình dục

Một số bệnh như: Lậu, Chlamydia, Trichomonas có thể gây khí hư bất thường, đau bụng dưới hoặc tiểu buốt.

Việc phát hiện và điều trị sớm rất quan trọng để tránh biến chứng viêm vùng chậu và ảnh hưởng khả năng sinh sản.

3.5. Nhiễm HPV và bệnh lý cổ tử cung

HPV là virus có liên quan mật thiết đến ung thư cổ tử cung.

Tuy nhiên, phần lớn người nhiễm HPV không có triệu chứng rõ ràng. Một số trường hợp có thể xuất hiện:

• Ra khí hư bất thường
• Ra máu sau quan hệ
• Dịch âm đạo có mùi hôi

Khám phụ khoa định kỳ và tầm soát bằng PAP smear hoặc HPV test giúp phát hiện sớm các bất thường ở cổ tử cung.

4. Dịch âm đạo bất thường khi nào cần đi khám?

Phụ nữ nên đi khám nếu dịch âm đạo bất thường kèm theo các dấu hiệu:

• Mùi hôi khó chịu
• Ngứa hoặc đau rát vùng kín
• Tiểu buốt
• Đau bụng dưới
• Ra máu bất thường
• Sốt hoặc mệt mỏi kéo dài

Bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm sau để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp:

• Soi tươi dịch âm đạo
• PAP smear
• HPV test
• Xét nghiệm tìm vi khuẩn, nấm hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục

5. Cách chăm sóc và phòng ngừa dịch âm đạo bất thường

Để hạn chế nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa, chị em nên:

• Vệ sinh vùng kín đúng cách
• Không thụt rửa sâu âm đạo
• Mặc quần lót cotton thoáng khí
• Thay đồ lót thường xuyên
• Quan hệ tình dục an toàn
• Hạn chế lạm dụng dung dịch vệ sinh có chất tẩy mạnh
• Khám phụ khoa định kỳ

Dịch âm đạo bất thường có thể dấu hiệu của viêm nhiễm phụ khoa hoặc các bệnh lý cần được điều trị sớm. Chính vì vậy, các chị em cần chủ động theo dõi các bất thường của cơ thể và khám phụ khoa định kỳ là cách giúp phụ nữ bảo vệ sức khỏe sinh sản hiệu quả.

Cần hỗ trợ tư vấn dịch vụ hoặc đặt hẹn thăm khám tại Đơn vị Sản phụ khoa Phòng khám đa khoa Pasteur, các chị em có thể liên hệ trực tiếp Tổng đài 0236 9999 868 hoặc để lại thông tin tại đây.

Nguồn tham khảo y khoa

• Mayo Clinic – Vaginal Discharge Causes
• Cleveland Clinic – Vaginitis
• CDC – Sexually Transmitted Infections (STIs)
• World Health Organization – Cervical Cancer