Hen suyễn là tình trạng phổ biến nhất gây ảnh hưởng đến phổi trong thai kỳ. Nhiều mẹ bầu cảm thấy lo lắng về sự thay đổi trong thai kỳ sẽ làm ảnh hưởng đến bệnh hen của họ và nếu điều trị hen thì sẽ ảnh hưởng đến em bé. Tuy nhiên với các biện pháp điều trị hen suyễn hợp lý, hầu hết người bệnh có thể thở dễ dàng hơn, có một thai kỳ bình thường và sinh con khỏe mạnh. Tác hại của việc kiểm soát bệnh không tốt “nguy hại hơn nhiều” so với nguy cơ của việc sử dụng thuốc kiểm soát hen.
Do đó, trước khi dự định mang thai, các mẹ bầu hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ để được tư vấn về cách kiểm soát cơn hen và việc sử dụng thuốc để đảm bảo một thai kỳ khỏe mạnh. Không tự ý ngưng thuốc hen đột ngột vì có thể làm hại đến cả bạn và con của bạn.
1. CÁC YẾU TỐ CÓ THỂ LÀM TĂNG NGUY CƠ LÊN CƠN HEN TRONG THAI KỲ
Gồm thuốc lá, thừa cân, trầm cảm hoặc lo lắng, kiểm soát hen kém và tuân thủ điều trị kém. Khả năng xảy ra cơn hen không phải thường xuyên trong thai kỳ mà cao nhất là ở tuần thai thứ 17-24 tuần. Nguyên nhân chưa được biết rõ, tuy nhiên có thể là do người bệnh ngừng sử dụng thuốc kiểm soát hen khi biết mình mang thai, làm tăng nguy cơ lên cơn hen cấp.
2. ẢNH HƯỞNG CỦA CƠN HEN LÊN SỨC KHỎE MẸ BẦU VÀ THAI NHI
Tuy nhiên, đại đa số phụ nữ mang thai mắc bệnh hen suyễn và con của họ KHÔNG gặp bất kỳ biến chứng nào khi mang thai. Kiểm soát tốt bệnh hen suyễn khi mang thai giúp giảm nguy cơ biến chứng.
3. ĐIỀU TRỊ HEN SUYỄN TRONG THAI KỲ NHƯ THẾ NÀO CHO ĐÚNG?
3.1. Tránh các yếu tố nguy cơ:
+ Tránh tiếp xúc với các dị nguyên có thể gây ra các triệu chứng hen suyễn, đặc biệt là lông thú cưng, bụi nhà, khói thuốc lá, mùi hương và sự ô nhiễm.
+ Nên tiêm phòng cúm
3.2.Thuốc: Hầu hết thuốc điều trị hen là an toàn cho phụ nữ có thai.
+ Thuốc giãn phế quản như Salbutamol (Ventolin). Chúng là các thuốc giãn phế quản tác dụng ngắn giúp giảm nhanh các triệu chứng của hen bởi tác dụng giãn đường thở, và chúng an toàn trong thai kỳ. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng thuốc này không làm tăng các vấn đề nguy hại đến sức khỏe thai nhi.
+ Thuốc giãn phế quản tác dụng kéo dài như salmeterol và formoterol được sử dụng kiểm soát hen kết hợp với corticoid dạng hít như Symbicort. Và hiệu quả của việc sử dụng thuốc này lớn hơn so với các nguy cơ trong thai kỳ đã được chứng minh.
+ Thuốc kháng viêm Corticoid: an toàn cho mẹ và thai nhi. Gồm Prednisolone và thuốc dạng hít như Beclomethasone, Budesonide (Pulmicort) và Fluticasone. Trong đó 1 vài nghiên cứu cho thấy dùng corticoid dạng uống trong 13 tuần đầu thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ sứt môi, hở hàm ếch cho trẻ. Tăng nhẹ nguy cơ sinh non, tăng nhẹ nguy cơ sinh con nhẹ cân. Tuy nhiên những nguy cơ này cũng có thể liên quan đến mức độ nặng của hen suyễn chứ không phải do việc sử dụng thuốc. Và các yếu tố nguy cơ trên vẫn nhỏ hơn so với việc không điều trị đối với hen suyễn mức độ nặng, vì thậm chí có thể đe dọa tính mạng bà mẹ và thai nhi. Ngoài ra còn có thể tăng nguy cơ đái tháo đường thai kỳ và tăng huyết áp.
*Trong khi đó thì corticoid dạng hít thì khá an toàn. Budesonide và fluticasone được cho là một trong những glucocorticoid dạng hít an toàn nhất để sử dụng cho người mang thai. Beclomethasone cũng đã được sử dụng rộng rãi trong thời kỳ mang thai.
+ Thuốc kháng Leukotriene: Như Montelukast (Singulair) cũng đóng vai trò quan trọng trong hen. Một vài nghiên cứu cho thấy không làm tăng nguy cơ dị tật cho thai hay bất kỳ hậu quả bất lợi cho trẻ.
4. CHĂM SÓC SAU SINH
Nuôi con bằng sữa mẹ giúp giảm nguy cơ trẻ có các đợt khò khè tái diễn trong suốt 2 năm đầu đời. Nguyên nhân chủ yếu do trẻ giảm tần suất nhiễm trùng đường hô hấp trong giai đoạn này, vì nhiễm trùng đường hô hấp là một nguyên nhân phổ biến gây khò khè cho trẻ sơ sinh.
Trường hợp mẹ bầu cần tư vấn sức khỏe trong thai kỳ, có thể liên hệ Tổng đài 0236 9999 868 để được hỗ trợ nhanh chóng!
Nguồn: Theo Uptodate
Bác sĩ Nguyễn Thành Trung
