Để tìm hiểu thêm về chế độ ăn kiêng này, bà Maria Petzel, một chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng cao cấp tại MD Anderson đã trình bày về vấn đề này như sau.
1. Chế độ ăn kiêng kiềm hóa có thể là gì và có từ bao giờ ?
• Có rất nhiều thông tin xung quanh căn bệnh ung thư và chế độ ăn kiêng đến nỗi khó phân biệt đâu là huyền thoại và đâu là sự thật.
• Chế độ ăn kiêng kiềm hóa là một trong những xu hướng hiện nay về chế độ ăn kiêng, thường đề cập trong điều trị và phòng ngừa ung thư.
• Chế độ ăn kiềm dựa trên lý thuyết rằng ăn một số loại thực phẩm có thể thay đổi nồng độ axit của cơ thể, còn gọi là độ pH. Một số người tin rằng việc thay đổi độ pH của cơ thể có thể cải thiện sức khỏe, giúp giảm cân hoặc thậm chí ngăn ngừa ung thư.
2. Những thức ăn, thức uống nào gây kiềm hóa hoặc acid hóa cơ thể ?
Thức ăn có tính kiềm cao:
– Các loại trái cây như táo, anh đào, dứa, bơ, chuối, mơ và dưa đỏ
– Các loại rau không chứa tinh bột, chẳng hạn như bông cải xanh, củ cải đường, măng tây, rau xanh, tỏi, cà rốt và bắp cải
– Nước ép trái cây không đường
– Nước khoáng và trà thảo dược
– Các loại hạt như hạt dẻ, hạt thông và hạt bí ngô
– Đậu phụ lên men hoặc tempeh
• Nước kiềm là gì?
Mặc dù chúng ta không thể nhận xét về các nhãn hiệu cụ thể, nhưng hầu hết nước kiềm cũng giống như nước đóng chai với hàm lượng khoáng chất khác nhau. Nước kiềm cũng không thể làm thay đổi độ pH của máu.
3. Có những nghiên cứu nào về vấn đề này ?
• Mặc dù những phát hiện này là chính xác, chúng chỉ áp dụng cho các tế bào trong môi trường phòng thí nghiệm biệt lập. Thay đổi môi trường tế bào của cơ thể con người để tạo ra một môi trường ít axit, ít thuận lợi với ung thư là điều gần như không thể.
• Trong khi những người ủng hộ huyền thoại này lập luận rằng việc tránh một số loại thực phẩm và ăn những loại khác có thể làm thay đổi độ pH của cơ thể, những tuyên bố này hoàn toàn trái ngược với mọi nghiên cứu cho thấy về hóa học của cơ thể con người.
• Cân bằng axit-bazơ được điều chỉnh chặt chẽ bởi một số cơ chế, trong đó có chức năng thận và hô hấp. Ngay cả những thay đổi nhỏ đối pH của cơ thể cũng đe dọa đến tính mạng. Ví dụ, bệnh nhân mắc bệnh thận và rối loạn chức năng hô hấp, thường nhờ máy lọc máu và thông khí cơ học để tránh sự phá vỡ dù nhỏ của cân bằng axit-bazơ.
• Bộ dụng cụ xét nghiệm tại nhà, dụng cụ đo pH của nước tiểu, không trả lời thông tin về độ pH của cơ thể. Thực phẩm, đồ uống và chất bổ sung sẽ ảnh hưởng đến độ axit hoặc độ kiềm của nước tiểu, nhưng nước tiểu là chất lỏng duy nhất bị ảnh hưởng. Trên thực tế, axit hoặc bazơ dư thừa được bài tiết qua nước tiểu để giúp duy trì cân bằng pH thích hợp trong cơ thể.
4. Hệ thống thăng bằng kiềm toàn của cơ thể có chức năng gì và hoạt động ra sao ?
• Cơ thể chúng ta có một hệ thống đều hòa thăng bằng kiềm toan rất chặt chẽ nhờ có thận và phổi.
• Chỉ một sự thay đổi nhỏ độ pH ở tại một thời điểm nào đó thì sẽ có sự điều chỉnh ngay tức khắc để giữ pH hằng định trong khoảng 7,36- 7,44.
• Nếu độ pH thay đổi do bệnh lý chẳng hạn và hệ thống này không thể điều chỉnh được thì sẽ gây ra nhiễm toan hay nhiễm kiềm, dẫn đến nhiều rối loạn trong cơ thể, thậm chí gây hôn mê. Đây là tình trạng cấp cứu trong y học.
• Các loại thực phẩm ăn uống vào cũng không có cách nào để có thể làm thay đổi độ pH trong máu của chúng ta
o Do pH của cơ thể chúng ta có một hệ thống điều hòa rất chặt chẽ nói trên.
o Nếu thay đổi chế độ ăn uống, có thể thấy sự thay đổi độ pH của nước bọt hoặc nước tiểu, đây là những chất thải, nhưng chúng ta không có cách nào có thể ăn đầy đủ để thực sự làm thay đổi độ pH máu theo mong muốn.
5. Có thể ngăn ngừa và chữa trị ung thư được không ?
• Mối liên hệ giữa chế độ ăn kiềm và ung thư là gì?
o Một số nghiên cứu đã cho thấy, môi trường axit giúp các tế bào ung thư phát triển. Vì vậy, ý tưởng là chế độ ăn nhiều thực phẩm có tính kiềm (pH cao) và ăn ít thực phẩm có tính axit sẽ làm tăng độ pH của cơ thể (làm cho cơ thể kiềm hơn) và ngăn ngừa hoặc thậm chí chữa khỏi bệnh ung thư.
o Cần lưu ý, đây là những nghiên cứu về các tế bào ung thư trong một món ăn và không đại diện cho bản chất phức tạp về hoạt động của các khối u trong cơ thể con người. Và thực phẩm không thể thay đổi độ pH máu của chúng ta.
6. Chế độ ăn nào ngăn ngừa và chữa trị ung thư ?
• Các nghiên cứu cho thấy, không có chế độ ăn kiêng hay không có thực phẩm nào có thể chữa ung thư. Nhưng dinh dưỡng hợp lý có thể giúp bạn cảm thấy tốt nhất trong quá trình điều trị ung thư hoặc bất cứ lúc nào.
• Cần phải trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi bắt đầu một chế độ ăn uống mới. Điều này thật sự cần thiết dù cho ai đó có bị ung thư hay không. Các kế hoạch về chế độ ăn uống khác nhau tác động khác nhau ở mỗi người, và bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng sẽ xác định xem một chế độ ăn uống mới giúp đạt được mục tiêu khỏe mạnh cho mỗi người.
o Nên hỏi bác sĩ giới thiệu đến một chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng sẵn sàng giúp đỡ bệnh nhân ở tất cả các giai đoạn điều trị ung thư.
o Chuyên gia dinh dưỡng:
Đánh giá dinh dưỡng và cho biết về các mục tiêu dinh dưỡng, có thể thay đổi ở các giai đoạn điều trị khác nhau.
Giúp hạn chế tác dụng bất lợi do chế độ ăn kiêng trong lúc điều trị, giảm thiểu tác dụng phụ và giúp đối phó với dị ứng thực phẩm mới xuất hiện.
Cùng với chúng ta tìm ra chế độ ăn uống phù hợp giúp cảm thấy tốt nhất.
• Những gì mà chúng ta ăn có thể ảnh hưởng rất lớn đến nguy cơ ung thư, nhưng độ axit hoặc độ kiềm của thực phẩm không quan trọng. Thay vào đó, hãy tập trung vào việc lựa chọn chế độ ăn kiêng có thể thực sự ảnh hưởng đến nguy cơ của chúng ta:
o Ăn nhiều loại rau, trái cây, ngũ cốc và đậu
o Hạn chế tiêu thụ thịt đỏ và thịt chế biến; thưởng thức rượu trong chừng mực, nếu có.
BS CKII Nguyễn Hữu Hòa – Chuyên gia Ung bướu, Cố vấn Chuyên môn PK Pasteur






