HẠ KALI MÁU TÁC ĐỘNG THẾ NÀO ĐẾN SỨC KHỎE

Kali là một chất điện giải rất quan trọng đối với cơ thể, với vai trò không thể thiếu trong các hoạt động thần kinh và cơ. Hạ kali máu là một vấn đề có thể gặp phải trong cuộc sống của chúng ta, tuy nhiên lại dễ bị nhầm lẫn với các triệu chứng như mệt mỏi hay các bệnh lý cơ xương khớp thông thường dẫn đến người bệnh chủ quan không đi khám ngay.
Vậy hạ kali máu là gì, nguyên nhân của tình trạng này là gì và nó có tác động như thế nào đến sức khỏe chúng ta, cùng tìm hiểu qua bài viết sau!

1. HẠ KALI MÁU LÀ GÌ

Hạ kali máu là một thuật ngữ cho thấy nồng độ kali trong máu thấp hơn so với mức bình thường, đó là khi nồng độ Kali < 3,5 mmol/L. Hạ kali máu chia làm 3 mức độ:
Mức độ nặng: Nồng độ Kali <2,5 mmol/L có thể đe dọa tính mạng và cần được cấp cứu ngay lập tức.
Mức độ trung bình: Nồng độ Kali 2,5-3 mmol/L
Mức độ nhẹ: Nồng độ Kali 3-3,5 mmol/L
HẠ KALI MÁU TÁC ĐỘNG THẾ NÀO ĐẾN SỨC KHỎE Ảnh minh họa

2. NGUYÊN NHÂN HẠ KALI MÁU

2.1. Giảm tiêu thụ Kali
Ở những người khỏe mạnh chế độ ăn uống bình thường thì ít khi hạ kali máu do chế độ ăn. Tuy nhiên, nếu tiêu thụ kali giảm trong một thời gian kéo dài như suy dinh dưỡng hoặc chán ăn kết hợp với mất kali qua thận hoặc đường tiêu hóa thì có thể dẫn đến giảm kali máu.
2.2 Tăng di chuyển Kali vào trong nội bào
Kiềm máu
Tăng hoạt hóa insulin (BN tiểu đường tiêm insulin)
1 số thuốc cường beta: epinephrine, dopamine, thuốc điều trị hen suyễn như salbutamol
1 số nguyên nhân ít gặp hơn như liệt chu kỳ: do di truyền, cường giáp
1 số thuốc: barium..
3. Mất quá nhiều Kali qua tiêu hóa, thận, mồ hôi …
Tiêu hóa: nôn, tiêu chảy, sonde dạ dày
Thận: mất qua nước tiểu
+ Một số chất gây lợi tiểu thẩm thấu: mannitol, tăng đường huyết
+ Tăng anion bicarbonate huyết thanh
+ Tổn thương ống thận
+ Toan ống thận type 1 và 2
+ Tăng hoạt hóa aldosteron: cường aldosteron do giảm thể tích, corticoid
Da: bệnh xơ nang
hạ kali máu

3. BIỂU HIỆN CỦA TÌNH TRẠNG HẠ KALI MÁU

Biểu hiện rất đa dạng phụ thuộc vào mức độ nặng và mức độ cấp tính của hạ kali máu. Hạ kali có thể có các triệu chứng như đau cơ, vọp bẻ, chuột rút, hoặc các tổn thương rối loạn nhịp tim gây hồi hộp, táo bón..thậm chí liệt cơ hô hấp, liệt cơ tim gây ngưng tim, ngưng thở.
Các triệu chứng thường không biểu hiện cho đến khi kali máu < 3 mmol/L trừ khi có giảm kali nhanh đột ngột.
Các triệu chứng bao gồm:
Yếu cơ và thậm chí liệt cơ trong một số trường hợp nặng, bụng chướng
*Bệnh nhân hầu như không có triệu chứng cho đến khi kali máu giảm <2.5 mmol/L hoặc nếu giảm kali đột ngột
*Yếu cơ thường xuất hiện đầu tiên ở chi dưới và tiến triển dần lên phía trên
*Khi Kali giảm <2 mmol/L, thì tiến triển yếu cơ rất nặng, có thể yếu cơ hô hấp gây suy hô hấp và tử vong. Ngoài ra có thể gây yếu cơ trơn, ví dụ cơ ở ruột gây tắc ruột. Bệnh nhân thường than phiền bụng chướng, chán ăn, nôn, buồn nôn và có thể có táo bón
– Loạn nhịp tim và các thay đổi trên điện tâm đồ (ECG)
Biểu hiện ở thận:
*Hạ kali kéo dài có thể gây rối loạn chức năng thận
*Đa niệu do khả năng cô đặc nước tiểu kém
BS Lê Thanh Thùy – Phòng khám đa khoa Pasteur
Nguồn: Theo Uptodate 2024